YUVALUNA | GİZEM ONAY

2020 her birimizin hayatında derin izler bırakan cok zor bir yıl oldu. Sağlık, ekonomi, eğitim, ilişkiler, cinsellik; bu sene resmen hayatımızı oluşturan ana konuların hepsini etkilemenin de ötesinde, tamamen değiştirdi. En basit şeyler dahi değişti, sarılmalarımızın, görüşmelerimizin, toplantıların, flörtleşmenin şekli biçimden biçime girdi.

Peki hep mi olumsuz şeyler oldu? Görünürde evet, arka planda bize öğrettiği derslere bakınca, o derslerden bir şey çıkarabilenler için olumlu değişikliklere de taban oluşturduğuna bakılırsa HAYIR, hep kötü şeyler olmadı. Dünya derin bir nefes aldı  mesela ve biz izin verirsek almaya devam edeceğini gördük, yaşam alışkanlıklarımız dünyanın da nefes alabileceği şekilde değiştirirsek belki tekrar tekrar bu sınavlara maruz kalmayacağımızı düşünmeye başladık.

Yıllardır biz uzmanlar olarak türlü şekillerde anlatmaya çalıştığımız ama çok az insana ulaştırabildiğimiz sağlıklı ve sürdürülebi̇li̇r beslenme çok daha fazla insanın odağına girdi, keşke öğrenmek için böyle bir sınavdan geçmek zorunda kalmasaydık ama psikolojimizin alt üst olduğu bu dönemde, bardağın dolu tarafına odaklanmaktan başka bir şey kalmadı elimizde. Bardağı tamamen doldurmak için yeni dünya düzenine adapte olmak önemli, bu adaptasyon için bir hazırlık yapmak gerekiyorsa 2021’de bizi nelerin beklediğine bakmalı, varsa alınabilecek önlemler alınmalı diye düşündüm ve ben, kendi uzmanlığım olan beslenme konusunda dersime çalıştım! Tüm dünyadaki gıda trendlerini inceledim, 2021'de hangi yeni yiyecek ve i̇çecek ürünlerini daha sık konuşacağımızı birlikte öğrenelim diye okuduğum araştırmaların tümünü sizin için derledim.

Son yıllarda sağlıklı beslenme farkındalığının artmakta olduğunu biliyorduk ancak bu yıl, Covid-19 virüsü nedeniyle kendimize daha iyi bakmamız gerektiğini anlayarak artık lezzetten ve görüntüden de öte, besinlerin fonksiyonelliğinin daha hızlı bir şekilde öne  çıktığını göreceğiz. 2020, sağlık için beslenmenin önemini hepimize hatırlattı. 2021 yılı da bunun altını kalın bir çizgiyle çizecek gibi görünüyor. Kabul edelim, sağlıksız olmasına rağmen lezzetinden vazgeçemediğimiz yiyecekler var. Güzel haber, 2021’de bu yiyeceklere alternatif oluşturacak sağlıklı malzemelere daha kolay ulaşabileceğiz. Bu alternatiflerin sayesinde tariflerimiz hem görüntü hem tat olarak bizi tatmine ulaştırırken, sağlığımız için de yararlı olacaklar.

Nohut en popüler baklagil mi oluyor?

2019’da nohuttan ev yapımı nutella yaptığımda bunun olacağını hissediyordum! Nohut bizim ülkemizde en çok sıcak yemek olarak, dünyada ise en çok humus olarak tüketilmekteyken, 2021 yılında nohut unu ve nohut unu kullanılarak yapılan ekmekler, hamur işleri, nohut ile yapılan tatlılara da birçok yerde rastlayacağız.

Tüm dünyada ‘aquafaba’ olarak bilinen konserve ve diğer paketlenmiş nohutların saklandığı ve ıslatıldığı suyun, vegan beslenme modellerinde yumurta veya süt ikamesi olarak makarna, dondurma gibi birçok besinin yapımında kullanılıyor olması da nohutun en işlevsel besinlerden biri olduğunu kanıtlıyor.

En popüler süper gıda keçiboynuzu mu olacak?

Peynir ve et gibi karbon ayak izleri yüksek gıdaların tüketiminin azalması ve yalnızca mevsiminde tüketilecek sebze meyvenin tüketiminde artış bekleniyor. Öte yandan, balık türleri, baklagiller, tahıllar, deniz yosunu ve yosun gibi yiyeceklere daha fazla odaklanılacak gibi görünüyor.

Yalnızca bitkisel beslenmeye dayanan diyetlerde, belli besin ögelerinin eksikliğine bağlı bir sağlık sorunu olabileceği hep düşünülüyordu. Özellikle vegan beslenenlerin çoğunun kolajen üretiminde gerekli önemli bir amino asit olan Hidroksiprolin (HYP)'den yoksun olduğu görülüyor. Çözüm olarak da keçiboynuzu konuşuluyor. Sadece HYP'den değil, aynı zamanda protein, antioksidanlar, demir, kalsiyum ve liften de zengin olduğu için aynı zamanda düşük karbonhidratlı, aroması doğal olarak tatlı, hem kafeinsiz hem de glutensiz olduğu için de keçiboynuzunun popülaritesi bayağı artacağa benziyor.  

Zeytinyağı mı, hindistan cevizi yağı mı?

2018-2020 yılları boyunca, MCT (orta zincirli yağ asidi) bakımından zengin hindistan cevizi yağına büyük bir ilgi başladı ve bununla birlikte de, hakkında çok fazla tartışma da vardı. İyi mi kötü mü olduğuna dair net bir bakış açısı olmamasına rağmen, bazı kanıtlar hem iyi hem kötü olduğunu işaret etti. 2021 yılı bu tartışmalara yılların eskitemediği Akdeniz diyetinin vazgeçilmezi saf sızma zeytinyağı ile nokta koyarak kafa karışıklığını ortadan kaldıracak. İçeriğinde bulunan tirozoll ve elenolide bileşenleri, kanıt düzeyi yüksek çalışmalarla zeytinyağının sağlığımız için en iyi yağ olduğunu gösteriyor. Tirozol, vücudu nörodejeneratif koşullara ve hastalıklara karşı korumaya yardımcı olan bir bileşik iken elenolide, anti-hipertansif özelliğiyle ön plana çıkıyor.

Alkol tüketimi azalıyor mu?

Araştırmalara göre daha fazla insanın alkolsüz kokteyllere yönelmesi bekleniyor. İstatistikler alkol tüketiminin sosyallikle arttığını göstermekte. Pandemiden dolayı sosyalleşmenin azalması, sağlıklı olmanın öneminin artması; alkol tüketimi yerine sağlıklı gazlı içeceklerden olan kombucha vb. ürünlerin ön plana çıkacağını gösteriyor.

Vegan olmak mı, hayvansal gıda tüketimini azaltmak mı?

Vegan beslenen kişiler ve etoburların arasında uzun zamandır süregelen bir iç savaş var. 2021 bize bu savaş yerine  daha dengeli bir çözüm önerisi sunuyor.

Dünyanın iklim değişikliği, sığır ve diğer hayvan popülasyonlarına yönelik taleplere ayak uyduramıyor, burası kesin. Bu sorunun çözümü daha fazla sebze, daha az et içeren dengeli beslenme olacağından 2021 yılında %100 bitki bazlı ya da %100 et bazlı beslenme yerini daha dengeli ve ılımlı bir yaklaşıma bırakacak gibi görünüyor. 2021'de piyasaya sürülen yiyecek ve içecek ürünlerine de bu durumun yansıması bekleniyor ve vejeteryan beslenmenin popülerliğini koruyacağı düşünülüyor.

Şeker meselesi çözülecek mi?

Şeker, sağlık uzmanları ve biraz daha sağlıklı beslenmek ve genel olarak daha iyi beslenmek isteyenler tarafından ‘kötü adam’ olarak görülmeye devam edecek.

Bu konuda  gıda teknolojisindeki gelişmelere bakıldığında  sektörün devleri tarafından , şeker içeren besinlerle ilgili olarak iki yaklaşım benimseniyor: Biri, şimdiye kadar pek duymadığımız şeker ikamesi allulozunun kullanılması. Bu yıl Amerika'da FDA allulozu gıda besin etiketleri üzerindeki ilave ve toplam şeker beyanlarından hariç tuttuğu için bu da onu gıda üreticileri için daha çekici hale getiriyor.

Peki nedir bu alluloz? Spesifik meyve ve buğdaydan alınan doğal bir tatlandırıcıdır ve normal sofra şekerinin 1/10'u kadar kalori içerir.

İkinci yaklaşım ise şekeri tamamen ortadan kaldırmak ve değiştirmek yerine, şekerin verimliliğini en üst düzeye çıkararak aynı tatlı tadı % 40'a kadar daha az şeker kullanarak vermek.

Nerede yaşıyor olursanız olun, 2021’de sıklıkla adını duyacağınız Fonksiyonel Beslenmenin yanında üretimde ön plana çıkacak faktörler de var, kısaca onlardan da bahsetmek isterim.

Şeffaflık

Bilinçli tüketiciler, ürün bilgilerine daha fazla erişim sağlayabilecek. Şirketler, tüketici ile marka arasındaki güveni artırmak için daha açık ve şeffaf bilgiler üretmeye zorlanacak. İnsan / hayvan refahı, tedarik zinciri şeffaflığı, bitkisel bazlı beslenme ve sürdürülebilirlik 2021'de bol bol konuşacağımız konular arasında.

Üreticiler endüstrideki şeffaflık sorununu çözmek için, tüketicilere tarım ve üretimden içerik tedariğine ve ürün kompozisyonuna kadar gıda tedarik zinciri hakkında fikir veren yeni teknolojileri değerlendirecekler.  

Ambalaj

Ambalaj endüstrisi, çevresel faktörlere, sosyal değişime ve tüketici alışkanlıklarına yanıt verirken sürekli değişmeye devam edecek ve 2021'de geliştirilecek trendlerden biri, markaların fiziksel değişime ihtiyaç duymadan bir hikaye tasarlamasına ve anlatmasına olanak tanıyan artırılmış gerçeklik (AR) gibi akıllı ambalajların kullanılmasıdır. Akıllı paketleme, üreticiler, perakendeciler ve sosyal medya arasındaki dijital köprü haline gelecek ve bu yeni trend, tüketicilerin ürünlerle etkileşim şeklini önemli ölçüde değiştirecek. Ambalaj pazarındaki bir diğer yükselen trend ise esnek ambalajlar.

Pandemi her ne kadar canımızı fazlasıyla sıkmış olsa da, sağlığın ne kadar önemli olduğunu büyük bir dersle anlatıyor bize. Pandemi dolayısıyla ayyuka çıkan tüm bu yazdıklarımın sağlıklı yaşam ve sürdürülebilirlik için önemli değişiklikler olacağını söyleyebilirim. Bunları size anlatmak istememin en önemli nedeni ise bu olumlu değişikliklere destek olarak, ayak uydurarak Dünyayı hep birlikte daha yaşanabilir bir yer yapabileceğimize inanıyor olmam!

MERVE TIĞLI

MERVE TIĞLI

Merve Tığlı, beslenme ve diyet uzmanıdır. Hem beslenmeye hem hayata herkesin gözünden bakmaya ve bütünü anlamaya  çalışır.

 
#
Tamam